بیماری تیفوئید

عامل بیماری عمدتا سالمونلا تیفی و گاهی سالمونلاهای پاراتیفی است. 

تظاهر بالینی آنها به صورت بیماری تیفویید است.ولی عده ای از بیماران بصورت ناقل درمیآیند

راه انتقال از طریق خوردن آب و غذای آلوده است

دوره کمون بیماری 5-21 روز است افزایش درجه حرارت بیمار تدریجی و به شکل پلکانی است و پس از 7-5 روز به صورت ممتد درآمده و به حدود 40-5/38 درجه سانتیگراد میرسد.

راش های ماکولوپاپولربه نام ROSe Spotدرقسمت تحتانی قفسه سینه و فوقانی شکم حدود 30% از بیماران دیده میشود 

در صورت عدم درمان 3/2 خانم های حامله مبتلا به تب تیفویید سقط میکنند . در بیماران در 10% موارد عود دیده میشود

ناقلین مزمن:

افرادی هستند که بیش از یک سال سالمونلا تیفی را از راه مدفوع یا ادرار  دفع میکنند حتی عنوان میشود ناقلین سالم اگر درمان نشوند ممکن است مادام العمر ارگانیزم را دفع کنند

4-1 درصد بیماران با سالمونلا تیفی  ناقلین مزمن میشوند

2/.-4/. درصد بیماران با سالمونلا های غیر تیفی  ناقلین مزمن میشوند

اقدامات کنترلی

نظارت مستمر بر منابع تامین، انتقال و توزیع آب

گند زدایی آب با پرکلرین (محدوده مجاز)

رعایت اصول بهداشتی در دفع مدفوع و فاضلاب

سالمسازی سبزیجات برابر دستورالعمل

پیگیری موارد مثبت بیماری و درمان بیماران و ناقلین

پیگیری منبع عفونت خصوصا منابع تامین آب

بهداشت فردی

نظارت بر اماکن مسیر راهی

نصب تابلوهای ارشادی برای آب قابل شرب و غیر قابل شرب در پارکها

دوام ارگانیسم در انجماد تا 100 روز( یک زمستان)

در آب چاه تا 7 روز

دوز عفونت زایی    ⁵ 10   باکتری میباشد

درجه حرارت محدوده 8/44 -15 درجه سانتیگراد و 37 درجه مطلوب

محدوده PHجهت رشد 5/4-8 و PHمناسب 3/7تا2/7

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

moradi_amir2@yahoo.com

alimoradi53@gmail.com

الکل ها و ضدعفونی کردن

•          

•         اثر الکل ها (مانند اتیل الکل و ایزوپروپیل الکل 70%) به عنوان یک گند زدایIL محدود می باشد. زیرا به علت سرعت بالای تبخیر تماس کوتاه است.

•         الکل ها دارای اثر کشندگی روی  باکتری های رویشی گرم- و+،قارچ ها،مایکو باکتریوم توبرکلوزیس و ویروس های پوشش دار می باشند.

•         بطور کلی الکل ها در غلظت 70% به عنوان گند زدای ILبرای وسایلnon criticalوبرخیsemi criticalکه بتوان آنها را به مدت 10 دقیقه در الکل غوطه ور نمود استفاده میشود

•         الکل های با زنجیره بلند تر فعالیت ضد میکروبی بیشتری از الکل های با زنجیره کوتاهتر دارند

محدودیت الکل ها

•         به علت سرعت تبخیر بالا سرعت تماس کم است

•         به عنوان گندزدای سطوح گران هستند

•         این ترکیبات قابلیت نفوذ در باقیمانده مواد آلی را ندارند

•         مواردی که با الکل گند زدایی میشوند باید قبلا به دقت تمیز شوند و سپس به مدت مناسب در الکل غوطه ور شوند

•         الکل ها روی ویروس های بدون پوشش بویژه ویروس هپاتیت A و اسپورها موثر نیستند.

غلظت های الکل

•         اتیل الکل و ایزوپروپیل الکل در محدوده غلظت 60-90 % (حجمی-حجمی) به عنوان ضد عفونی کننده دست در پرسنل بخش های بهداشتی مقبولیت دارد

•         در غلظت زیر 50% اثر کشندگی الکل ها به سرعت کم می شود

•         متانول در غلظت بالای 50% باکتریوسید است

•         اتانول در غلظت 30% و بالاتر باکتریوسید است.(این امر بستگی به نوع باکتری،زمان مجاورت و میزان آب دارد)

•         اتانل در غلظت 10% باکتریو استاتیک می باشد (از تبدیل اشکال اسپور به رویشی جلوگیری می کند)

•         اتانل در غلظت 90-100%نسبت به غلظت های پایین اثر کمتری دارد

•         اتانول بر اسپورها اثر ندارد(یا اثرش بسیار کم است)

•         اتانول بطور وسیعی ویریسید است

گردآورنده علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

Moradi_amir2@yahoo.com

Alimoradi53@gmail.com

•         ید بهتر از سایر هالوژنها می تواند ویروسها را در آب از بین ببرد

•         در حضور مواد نیتروژنه آلی و غیر آلی ید یک عاملCysticide انتخابی است زیرا با این ترکیبات واکنش نمی دهد

•         I₂نسبت به HOI، 2تا 3 برابر اثر Cysticide و 6 برابر اثر اسپوروسیدال بیشتری دارد زیرا بهتر به دیواره سلولی کیست ها و اسپورها نفوذ میکند

•         HOI نسبت I₂ به چهل برابر اثر ویروس کشی بیشتر دارد زیرا قدرت اکسید کنندگی بیشتری دارد

لوگل

•         محلول آبی دارای ید است که دارای 5%یدو 10%یدور پتاسیم است

•         از نظر خاصیت میکروب کشی تفاوت چندانی با تنتور ید ندارد و فقط در ترکیب آن الکل وجود ندارد

•         . غلظت بالای ید آزاد (I₂) به میزان155.6ppmدر محلول لوگل آنرا به یک گندزدای قوی اما نسبتا سمی کرده است این محلول باید به صورت خارجی وروی مناطق بسیار کوچک ودر مارد اورژانس استفاده شود

تنتور ید

•         محلول الکلی ید است به طور معمولی برای ضد عفونی کردن بکار می رود دوز بالای ید مانند تنتور ید چنانچه وارد حفره های بدن شود بسیار سمی بوده و باعث خونریزی و تورم غشای مخاطی میگردد

•         دارای 2 نوع معمولی و غلیظ است

نوع معمولی:محلول آبی 2درصد یدو 2.4 درصد یدور سدیم یا پتاسیم و اتانول با نسبت 1به1 میباشد

الکل سبب نفوذ و انتشار بهتر ید میگردد. قبل از قراردادن پانسمان لازم است جهت جلوگیری از تشکیل تاول پوست کاملا خشک شود

بتادین

•         پویدون آیوداین یا ایزودین هم نامیده میشود.ترکیبی از ید و پلیوینیل پیرولیدین میباشد.که مقدار ید نباید از 2%کمتر و از 12%بیشتر باشد

•         یکی از بهترین ترکیبات یدوفور است . یک ضدعفونی کننده موضعی است که اثر کشنده بر باکتریها،و اسپورآنها،قارچ ها،ویروسها و تک یاخته ها دارد.

•         قبل از عمل جراحی،تزریقات ،تمیز کردن و درمان زخم ها و سوختگی ها و ضدعفونی زخم زنان و زایمان استفاده میشود

•         محلول 5/7% آن به عنوان اسكراب، جهت شستشوي دست ها قبل از عمل جراحي

•         بتادین به اشکال مختلف مثل محلول 10% برای استفاده در موضع زخم و محلول 12%به صورت اسپری،پماد،شیاف مخصوص مهبل (برای قارچ کاندیدا) بکار میرود.

•         یدو فورها باید بر اساس دستورالعمل تولید کننده استفاده شوند تا حداکثر فعالیت ضدمیکروبی حاصل شود زیرا محلول رقیق شده یدوفورها فعالیت باکتریسیدال سریعتری از محلول رقیق نشده دارد. در این میان (I₂) نفش اصلی را درفعالیت ضد میکروبی دارد

•         یدوفورهایی که به عنوان ضد عفونی کننده استفاده میشوند بطور قابل توجهی ید آزاد کمتری نسبت به انواع گند زدا دارند. لذا یدوفورهای ضدعفونی کننده نباید به عنوان گندزدای سطوح یا وسایل پزشکی اشتفاده شوند

•         كلا يدوفورها ممكن است اثر خورندگي داشته باشند، از خود باقيمانده بر جاي مي‌گذارند و در حضور مواد آلي غيرفعال مي شوند

•         ترکیبات یدوفورها در غلظت های30-50mg/l(ppm) ید آزاد و تا10000mg/l ید در دسترس گندزدا بوده و سطح فعالیت آنهاIL تاLL میباشد

ارائه مطلب توسط علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

ضد عفونی کنندهای High Level

•         پراکسید هیدروژن 

•         پراستیک اسید

•         گلوتار آلدئید

•         فرمالدئید

مختصری در خصوص فرمالدئید

فرمالدئید

•         در دسته گندزداهای H.L قرار دارد

•         از اکسیداسیون الکل متیلیک بدست می آید

•         با آلکیله کردن گروه های آمین سولفئیدریل پروتیین ها و همچنین اتم های نیتروژن در حلقه های بازی پورین سبب غیر فعال شدن میکروارگانیزم ها میشود

•         مایعی که حاوی 37-40 درصد فرمالدئید باشد فرمالین نامیده میشود

•         محلول فرمالدئید باکتریسیدال،توبرکولوسیدال،فونگی سیدال،ویریسیدال و اسپوروسیدال می باشد

•         مخلوط فرمالدئید-الکل استریل کننده است

•         روش بسیار موثری برای گندزدایی محوطه های بسته تولید  گازفرمالدئید از فرمالین است(با بلورهای پرمنگنات پتاسیم)

•         فرمالدئید به صورت گاز قدری سمی می باشد

•         محرک قوی مخاط چشم،نای و بینی می باشد

•         بر اثر تماس زیاد با دست پوست سخت و خشن میگردد

•         فرمالدئید کارسینوژن است

•         در صورت استفاده از فرمالدئید (مثلا غلظت4%و حداقل زمان24ساعت)برای استریل کردن وسایلی مانند وسایل همودیالیز،این وسایل باید کاملا آبکشی شده واز نظر باقیمانده فرمالدئید قبل از استفاده آزمایش شوند)

•         در دمای زیر 20 درجه سانتیگراد خیلی موثر نمی باشد

•         حداقل رطوبت نسبی 70% مورد نیاز است

•         هیچ استریل کننده یا گندزدای حاوی فرمالدئید که تاییدیه FDAداشته باشد وجود ندارد

•         غلظت 6-8 درصد فرمالدئید استریل کننده است که استفاده از آن به علت کارسینوژن بودن محدود شده است

•         فرمالدئید از غلظت 1-8% ضدعفونی کننده است و بسته به غلظت سطح فعالیتش از HighتاLowمتغیر است

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

آنفلو آنزای نوع A:(خوکی)

انتقال از خوک های آلوده به انسان وجود دارد

انتقال از انسان به انسان وجود دارد

نحوه انتقل ویروس همانند ویروس آنفلوآنزای فصلی است.

به 2 روش مستقیم و غیر مستقیم سرایت می کند

روش مستقیم: عطسه یا سرفه افراد بیمار به طرف افراد سالم

روش غیر مستقیم: تماس دست افراد سالم با اشیاء و سطوحی که ویروس آنفلو آنزا قبلا بر روی آنها قرار گرفته ، و تماس این دست با دهان و بینی و صورت

پیشگیری:

 دست هایتان را مرتب با آب و صابون بشویید و در جاهای شلوغ مواظب باشید دست به سر و صورت خود نزنید( مترو،جاهای زیارتی، و ..........)شستن دست ها فوق العاده مهم مبیاشد

روبوسی را کنار بگذارید. خصوصا با کسانی که از مناطق آلوده آمده اند (مسافرین خارج کشور  مانند حجاج و مسافرین سایر کشورها خصوصا کشورهایی که موارد بیماری را داشته اند)

اگر به عیادت مسافرین خارج کشور می روید با تاخیر یک هفته به بعد بروید مناسب تر است

دستمال کاغذی به همراه خود داشته، توی سرو صورت دیگران عطسه نکنید و مواظب باشید توی سرو صورت شما عطسه نشود. بعد از عطسه دستمال کاغذی را توی سطل زباله بیندازید .

در اماکن متبرکه از بوسیدن ضریح خوداری کنید

بیماران در خانه استراحت کنندو مایعات بنوشند. و از سایرن اعضای خانواده فاصله بگیرند و خودسرانه دارو مصرف نکنند و با پزشک خود در ارتباط باشند(مراکز بهداشتی مشخص شده از طرف وزارت بهداشت)

در تماس با افراد بیمار از ماسک استفاده شود (ماسک با شمارهN95و بالاتر)

لازم به ذکر است ماسک ها هر 1-2 ساعت یکبار تعویض شوند

علائم بیماری آنفلو آنزای تیپ A:

تب

سرفه

گلو درد

سردرد

لرز

کوفتگی

احساس خستگی

اسهال و استفراغ در بعضی بیماران

چنانچه اطلاعات جدیدی دارید در قسمت نظر سنجی برایم بفرستید

چنانچه سوالی دارید بپرسید در حد توان و با کمک دوستان و همکاران صاحب نظرم جوابگو خواهیم بود این سول را میتوانید از قسمت نظر دهید ارسال کنید یا از طریق ایمیل

Moradi_amir2@yahoo.com  ارسال نمایید

به امید سلامتی برای همه مردم

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط مرکز بهداشت اسلام آباد غرب

آنفلوآنزای خوکی :

بیماری تنفسی خوک‌ها است که از ویروس آنفلوانزا نوع "A" نشأت می‌گیرد. ویروس آنفلوآنزای خوکی (SIV) به بیماری آنفلوآنزایی اشاره دارد که توسط اورتومیکوویروس‌هایی ایجاد می‌شود که در میان خوک‌ها بوم‌گیرهستند.

آنفلوآنزای خوکی معمولا خوک را مبتلا می‌کند اما هرساله مواردی از ابتلای انسان به این بیماری، به ویژه از راه تماس با این حیوان، گزارش می‌شود

نوع جدید آنفلوآنزا که در سال ۲۰۰۹ در مکزیک و آمریکا کشف شد ترکیبی از ویروس‌های آنفلوآنزای خوکی، انسانی و حاد پرندگان است.

این بیماری در انسان از طریق تماس با فرد مبتلا نیز سرایت می‌کند (سرایت انسان به انسان)

نشانه‌های معمول آن:

علائم آنفلوآنزای خوکی:

 در میان انسان‌ها به آنفلوانزای انسانی یعنی تب، سرفه، گلودرد، سردرد و ، احساس سرما و خستگی شباهت دارد. برخی از افراد نیز پس از مبتلا شدن به این بیماری دچار اسهال و تهوع و  استفراغ و خشکی مفصل‌ها  می‌شوند. در موارد پیشرفته، بیهوشی و مرگ است.

پیشگیری

آنفلوآنزای خوکی مانند هر نوع سرماخوردگی دیگر از راه تماس سرفه، عطسه منتقل می‌شود.

• دستان خود را به طور مرتب با آب و صابون بشویید، مخصوصا زمانی که عطسه یا سرفه می‌کنید و یا وقتی که از بیرون به خانه باز می‌گردید.
• از تماس نزدیک با خوک‌ها و یا انسان‌هایی که آلوده هستند بپرهیزید.
• از دست زدن به اشیا و سطوحی که ممکن است آلوده باشند،مخصوصا در اماکن عمومی بپرهیزید.(مانند میز‌های کافی شاپ‌ها و رستوران‌ها، دستگیره درب وسائل حمل و نقل عمومی، نرده‌ها و …)
• از دست زدن به دهان، بینی و چشمان خود بپرهیزید.
• در صورتی که خود مشکوک به ابتلا به آنفلوآنزا هستید، حتما هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی خود را بگیرید
• با توجه به شیوع بیماری در عربستان با عمره گذاران روبوسی نکنید و عیادت را به چند روز بعد واگذار کنید.
• در جاهایی چون فرودگاه ها که تردد افراد به داخل زیاد است دقت بیشتری نمایید

درمان

• چهار داروی آنتی ویروس آمانتدین ،ریمانتدین و oseltamivir و zanamivir برای درمان آنفلونزای خوکی در آمریکا دارای مجوز می‌باشند. در مورد آنفلونزای خوکی که درسال ۲۰۰۹ در مکزیک شیوع پیداکرد، دونوع oseltamivir و zanamivir توسط «مرکز درمان و پیشگیری از بیماری‌ها» در آمریکا توصیه شده‌است
• بر اساس اعلام اداره سلامت ایالات متحده (CDC)، دو داروی تامیفلو Tamiflu و رلنزا Relenza که داروهای رایج برای مقابله با آنفلوآنزا هستند، برای مقابله با تمام گونه‌های کنونی آنفلوآنزای خوکی نیز مؤثرند

جمع آوری شده از سایر منابع اینترنتی

برای دیدن چرخه بیماری روی ادامه مطلب کلیک کنید

نقش  ويتامين D در سيستم ايمني و پیشگیری از سرطان ها

بدریه سحرگاهی: کارشناس کنترل مواد غذایی شبکه اسلام آباد غرب         

علی مرادی: کارشناس بهداشت محیط شبکه اسلام آبادغرب

محمد گنجی: مدیر مرکز آموزش بهورزی شهرستان اسلام آباد غرب

ويتامينD يكي از مواد بسيار اساسي در تشكيل، نوسازي و حفظ استحكام استخوانهاست كه نقش اساسي آن از سالها پيش مشخص شده است. بهترين كار شناخته شده ويتامينD تامين هموستاز كلسيم و فسفر مي‌باشد (2000.Gerald and Combs).

اگرچه تا دو دهه پيش تصوري از ارتباط ويتامين D و سيستم ايمني وجود نداشت، بررسي هاي روبه افزايش سالهاي اخير نشان از گستردگي نقش اين ويتامين در سيستم ايمني است . گيرنده هاي ويتامين D به تعداد فراوان در لنفوسيتهاي T و ماكروفاژها و بيشتر از همه در سلولها ايمني غيربالغ تيموس و لنفوسيت هاي CD8+T بالغ وجود دارند. لنفوسيتهاي CD4+T نيز حاوي مقادير كم اما مهمي از گيرنده هاي ويتامين D مي باشند(نيكنام 1381).

اشكال مختلف ويتامين D با توانايي پيشگيري و يا سركوب بيماريهاي اتوايمون در مدل هاي حيواني مي تواند نقش سركوب سيستم ايمني را باز كنند. در همين رابطه نتايج بررسي ها نشانگر آن است كه  1و 25-هيدروكسي ويتامين D₃ مي تواند از پيدايش انسفالوميليت اتوايمون تجربي، آرتريت روماتوئيد، لوپوس ارتيماتوز سيستميك، ديابت نوع يك و بيماري هاي التهابي روده بزرگ جلوگيري نموده و يا مشخصات آنها را سركوب نمايد. مكانيسم احتمالي اين تاثيرات سركوبگرانه در قبال بيماريهاي اتوايمون نيز پيشنهاد شده است به اين ترتيب كه ويتامين D سبب توليد اينترلوكين -4 و فاكتور رشد تغيير شكل داده شده (TGFB-1) مي شود كه اينها موجب سركوب فعاليتهاي التهابي سلول T مي گردند. البته درهمه موارد بالا لازمه اين فعاليت هورموني ويتامين D تغذيه حيوان با ميزان كلسيم طبيعي و يا بالاتر از ميزان طبيعي مي باشد (نيكنام 1381).

مطالعات مختلف نشان مي دهد كه سطح خوني متابوليت فعال كلسيتريول در بيماران مبتلا به سرطان پروستات، پستان، كولون، كليه، ركتوم، پانكراس، پوست و مثانه كاهش مي يابد.

مطالعات اپيدميولوژيك نشان مي دهد كه ويتامين D مي تواند سبب كاهش خطر سرطان پروستات شود و استفاده از آنالوگ هاي ويتامين D علاوه بر درمانهاي رايج ممكن است سبب تحول درمان اين بيماران شود. در برخي مطالعات نشان داده شده است كه افزايش غلظت كلسيتريول سبب كاهش ميزان وقوع و مرگ و مير ناشي از سرطان پروستات مي شود و در پيشگيري و درمان سرطان پروستات نقش دارد. ويتامين D به عنوان مكمل ممكن است موجب كاهش درد ناشي از متاستاز استخواني سرطان پروستات مي شود و قدرت عضلاني را دراين بيماران بهبود مي دهد و كيفيت زندگي آنها را بهتر مي كند.

همچنين مطالعات اپيدميولوژيك ارتباط بين كمبود ويتامين D و خطر فعاليت سرطان پستان نشان مي دهند و تعدادي از محققين معتقدند كه ويتامين D و آنالوگهاي آن ممكن است سبب مهار رشد سلولها در سرطان پستان شوند (استقامتي 1382).

مطالعه ديگري نيز نشان مي دهد كه سرطان تخمدان به درمان با 1و 25-دي هيدروكسي ويتامين D پاسخ مي دهد و شايد بتوان در آينده آن را جايگزين شيمي درماني نمود (Zhang et al. 2005).

كاربرد ويتامين D و ديگرآنالوگهاي آن در درمان سرطان پوست و لوسمي ها نيز در دست بررسي است .

اثرات جلوگيري كننده از رشد و تكثير فرم فعال ويتامين D از سويي به علت سيگنالهاي محرك رشد و از سوي ديگر به دليل تقويت سيگنالهاي مهار كننده رشد سلولي است كه سبب تغيير در تنظيم كننده هاي سيكل سلولي مانند P21و P27 و همچنين مرگ برنامه ريزي شدة سلول مي‌شود (نيكنام 1381).

لازم به ذكر است كه از آنجايي كه اثرات درماني كليستريول مي تواند منجر به هيپركلسمي و هيپركلسيوري شود آنالوگهاي جديدي از ويتامين D ساخته شده است كه اثرات تنظيم كننده رشد و فعاليت ضد سرطان آن به حداكثر برسد ولي اثر هيپركلسميك آن خيلي كم باشد. دراين آنالوگها سعي شده است كه خاصيت اتصال DBP كاهش يابد . از اين آنالوگها مي توان Calcipotriol را نام برد كه به فرم كرم موضعي است( نيكنام 1381).

در سالهاي اخير وضعيت ويتامين D  در ایران مورد توجه قرار گرفته و مركز تحقيقات غدد ومتابوليسم دانشگاه علوم پزشكي تهران با همكاري معاونت سلامت وزارت بهداشت وضعيت ويتامين D را در 5 شهر بزرگ (تهران، مشهد، شيراز، بوشهر وتبريز) بررسي نموده است كه حاكي از شيوع بالاي كمبود اين ويتامين (درحدود 40 تا80درصد) در اين مناطق مي باشد (Larijani. 2003). ازطرفي ديگر طبق مطالعات انجام شده ميزان دريافت كلسيم تنها تامين كننده 50 تا 60 درصد مقادير توصيه شده  مي باشد (جوادي و همكاران 1382).

بنابرین با این وضعیت شیوع کمبود ويتامين D و کمبود دریافت کلسیم  در کنار افزایش ابتلا به بیمارهای استخوانی از قبیل  راشيتيسم (Rickets) در کودکان ، نرمي استخوان (Osteomalacia) و پوكي استخوان (Osteoporosis) در بزرگسالان ، افزایش شیوع  بیماریهای مرتبط با سیستم ایمنی و نیز انواعی از سرطانها نیز منطقی به نظر می رسد.

بدریه سحرگاهی: کارشناس کنترل مواد غذایی شبکه اسلام آباد غرب         

علی مرادی: کارشناس بهداشت محیط شبکه اسلام آبادغرب

محمد گنجی: مدیر مرکز آموزش بهورزی شهرستان اسلام آباد غرب

منابع ومأخذ:

استقامتي(1381).ارتباط ويتامين Dوكانسر،مجموعه مقالات پيرامون اختلالات ويتامين D ،مركز تحقيقات غدد درون ريزومتابوليسم دانشگاه علوم پزشكي تهران.

جوادي،ابراهيم.حسين‌نژاد،آرش.خليلي‌فرد،عليرضا.اديبي،حسين.مقبولي،ژيلاولاريجاني،باقر    (1382). ارتباط ميزان دريافت و سطح سرمي كلسيم و ويتامين D با ميزان تراكم معدني استخوان،طبيب شرق ،1، 10-1

نيكنام (1381). ويتامين Dوسيستم ايمني،مجموعه مقالات پيرامون اختلالات ويتامين D ،مركز تحقيقات غدددرون ريزومتابوليسم دانشگاه علوم پزشكي تهران

Gerald F. and Combs J.R.(2000) vitamins . In : Mahan K.Krause's food , Nutrition, & diet therapy. 10 th . Escott- stump: Philadelphia

Zhang X., Jiang F. Li P., Ma Q., Nicosia S.V. and , Bai W. (2005) Growth suppression of ovarian cancer xenograft in nude mice by vitamin D analogue EB 1089. clin cancer Res . 1: 323-328

بدریه سحرگاهی: کارشناس کنترل مواد غذایی شبکه بهداشت و درمان اسلام آبادغرب

علی مرادی: کارشناس بهداشت محیط شبکه بهداشت و درمان اسلام آبادغرب

شير در اثر تخمير توسط باكتري ها  به ماست تبديل مي‌گردد ، به جز چند تفاوت كوچك  شير و ماست تركيب ويتاميني و مواد معدني مشابهي دارند . طي تبدیل شیر به ماست و عمل تخمیر مقدار جزئی از ويتامين های  B12 و  B6 مصرف مي‌شوند ولی مقدار اسيد فوليك و كولين افزایش می یابد .البته تفاوتهاي ديگري نيز ممكن است وجود داشته باشد كه بستگي به گونه ي باكتريهای به كار رفته در تولید ماست دارد .

 ماست از گذشته های دور در سفره غذایی بیشتر مردم بوده است و همه تا حدودی با خواص آن آشنا هستند به طوری که بیشتر مردم برای درمان اسهال ماست تجویز می نمایند اما طی دهه اخیر خواص درمانی ماست بطور جدی تری  مورد توجه قرار گرفته است و مطالعات کلنیکی زیادی در این زمینه صورت گرفته است که در موارد زیادی اثرات مفید آن بر سلامتی به اثبات رسیده است و از جمله آنها می توان کاهش ابتلا به عفونتهای گوارشی ، کاهش ابتلا به عفونتهای  تنفسی ، جلوگیری از بیماریهای پوکی استخوان ، افزایش قد و وزن در سنین رشد، جلوگیری از ابتلا به سرطان روده و... را نام برد.

 ماست چگونه سبب کاهش ابتلا به عفونتهای گوارشی می شود؟

PH  ماست حداکثر6/4 است که بیشترعوامل بیماریزا را در سراسر دستگاه گوارش از بین می برد و از طرفی باکتریهای موجود در مایه ماست سبب کاهش فعالیت باکتریهای مضر لوله گوارش و تقویت باکتریهای مفید آن می شوند.همچنین مصرف مداوم ماست با تقویت سیستم ایمنی سبب  کاهش ابتلا به عفونتهای گوارشی می شود.

ماست چگونه سبب کاهش ابتلا به عفونتهای تنفسی می شود؟

ماست در افزايش ايمني بدن نقش مهمي دارد و سب توليد اینترفرون گاما و افزايش تعداد سلول‌هاي كشنده طبيعي (NK) در بدن مي‌شود.

  ماست هم غذا و هم دارو

بدریه سحرگاهی: کارشناس کنترل مواد غذایی شبکه بهداشت و درمان اسلام آبادغرب

علی مرادی: کارشناس بهداشت محیط شبکه بهداشت و درمان اسلام آبادغرب

شير در اثر تخمير توسط باكتري ها  به ماست تبديل مي‌گردد ، به جز چند تفاوت كوچك  شير و ماست تركيب ويتاميني و مواد معدني مشابهي دارند . طي تبدیل شیر به ماست و عمل تخمیر مقدار جزئی از ويتامين های  B12 و  B6 مصرف مي‌شوند ولی مقدار اسيد فوليك و كولين افزایش می یابد .البته تفاوتهاي ديگري نيز ممكن است وجود داشته باشد كه بستگي به گونه ي باكتريهای به كار رفته در تولید ماست دارد .

 ماست از گذشته های دور در سفره غذایی بیشتر مردم بوده است و همه تا حدودی با خواص آن آشنا هستند به طوری که بیشتر مردم برای درمان اسهال ماست تجویز می نمایند اما طی دهه اخیر خواص درمانی ماست بطور جدی تری  مورد توجه قرار گرفته است و مطالعات کلنیکی زیادی در این زمینه صورت گرفته است که در موارد زیادی اثرات مفید آن بر سلامتی به اثبات رسیده است و از جمله آنها می توان کاهش ابتلا به عفونتهای گوارشی ، کاهش ابتلا به عفونتهای  تنفسی ، جلوگیری از بیماریهای پوکی استخوان ، افزایش قد و وزن در سنین رشد، جلوگیری از ابتلا به سرطان روده و... را نام برد.

 ماست چگونه سبب کاهش ابتلا به عفونتهای گوارشی می شود؟

PH  ماست حداکثر6/4 است که بیشترعوامل بیماریزا را در سراسر دستگاه گوارش از بین می برد و از طرفی باکتریهای موجود در مایه ماست سبب کاهش فعالیت باکتریهای مضر لوله گوارش و تقویت باکتریهای مفید آن می شوند.همچنین مصرف مداوم ماست با تقویت سیستم ایمنی سبب  کاهش ابتلا به عفونتهای گوارشی می شود.

ماست چگونه سبب کاهش ابتلا به عفونتهای تنفسی می شود؟

ماست در افزايش ايمني بدن نقش مهمي دارد و سب توليد اینترفرون گاما و افزايش تعداد سلول‌هاي كشنده طبيعي (NK) در بدن مي‌شود.

اثر اشعه (U.V) ماورای بنفش بر میکروارگانیزمها

گرد آورنده : علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

این اشعه جزء پرتوهای غیر یونساز می باشد اولین باردر سال 1940 توسط ویلیام ولز(William F Wells)قطع انتقال عفونت از هوا به کمک اشعه ماوراء بنفش اعلام شد.

منابع تولید اشعه U.V خورشید، لامپ های فیلامان التهابی،لامپ های جیوه ای،قوس های جیوهای و قوس گزنون می باشد

از موارد یاد شده لامپ ها ی  بخار جیوه برای ضدعفونی بکار می رود و آنها را لامپ Germicideمی نامند و دارای تابشی با طول موج 253.7 نانومتر می باشد 

لامپ  Germicideماوراء بنفش به صورت دیواری،سقفی ،پورتابل ،یک لامپی ، دو لامپی و قابل نصب در کانال هواکش  یا محفظه ای که فن جهت گردش هوا داشته باشد.ساخته می شوند.

چون این لامپ ها به غبار حساسند باید بطور منظم با الکل تمیز شوند گرد و غبار بدون اینکه تغییری در نور آنها ایجاد کند باعث کاهش اثر ضد میکروبی آنها میشود. 

واحد انرژی به صورت میکرووات به ازای واحد سطح در زمان بیان می شود. خصوصیات باکتری کشی هر لامپ متفاوت است و باید توجه داشت دستورالمل هر کارخانه مناسب با لامپ تولیدی دریافت گردد، که در آن طول عمرلامپ ،شدت جریان و مقدار انرژی منشعب از منبع که از واحد سطح در واحد زمان عبور می کند ذکر شده است

به عنوان مثال یک لامپU.V.Cساخت کارخانه فیلیپس 30 وات برای یک اطاق با سطح 6 متر و ارتفاع 3 متر مناسب استباید توجه شود فقط میکروارگانیزم هایی  که در شعاع تابش اشعه قرار دارند از بین رفته و غیر فعال می شوند.

جهت کنترل دوز پرتو دهی از U.Vمتر استفاده شود

لامپ های فرابنفش عمر محدود دارند. لذا باید با تایمر زمان مصرف آنها را جهت کنترل کارکرد یاداشت کنیم.

در موقع استفاده از لامپ پنجره و شیشه ها باید پوشیده و تاریک شوند زیرا در نور مدت اثر باکتری کشی به میزان زیاد کاهش می یابد

در صورت تماس مستقیم افراد از لباسهای محافظ و عینک استفاده می شود

استریلیزاسیون کامل و موثر بستگی به عملکرد صحیح پرسنل و سلامت دستگاهها دارد.

 گرد آورنده : علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

چگونه بدانیم که وزن مناسبی داریم؟

• روش شماره 1  : نمایه توده بدنی یا     Body Mass Index: بر اساس این شاخص افراد به 4 گروه لاغر،طبیعی،دارای اضافه وزن و چاق تقسیم میشوند. برای محاسبه این شاخص کافی است قدبر حسب متر را به توان 2 برسانیم ، سپس وزن را برحسب کیلوگرم تقسیم بر این عدد بکنیم

           وزن بر حسب کیلو گرم    =  BMI  ( نمایه توده بدنی  )  

            قد(متر)×قد(متر)

عدد حاصل از فرمول فوق را با جدول زیر مقایسه می کنیم

روش شمار 2: دور کمر را با یک متر نواری درست بالای استخوان لگن پس از بازدم اندازه گیری کنید در زنان دور کمر 88 سانتیمتر یا بیشتر و در مردان 102 سانتیمتر یا بیشتر نشانه چاقی است

در بیشتر موارد نمایه توده بدنی و اندازه دور کمر با یکدیگر مطابقت دارند و همراه هم افزایش می یابند اما اگر فقط یکی از این دو شاخص در فردی بالا باشد آن فرد در معرض خطر محسوب میشود.

تفاوت اضافه وزن و چاقی:

اضافه وزن: نمایه توده بدنی بین  25-29.9 باشد به عبارتی وزن بدن 10-19 درصد بالاتر از مقدار ایده آل آن برای قد و سن باشد

چاقی: نمایه توده بدنی بین  30-34.9  باشد یا وزن 20 درصد یا بیشتر بالاتر از مقدار ایده آل باشد.

عوامل ایجاد چاقی:

• پرخوری(علت اصلی)
• کمی تحرک

وراثت(فرزندان پدر و مادری که هردو چاق هستند 80 درصداحتمل چاق شدن دارنداگر یکی از والدین چاق باشند احتمال چاقی فرزند 40-50 درصد است

• علل عصبی و هورمونی
• عادات غذایی نامناسب مانند مصرف بی رویه سرخ کردنی ها،نوشابه های گازدار، شربتها،آبمیوه صنهتی ،سس ها و.....
• مصرف طولانی مدت بعضی داروها
• افزایش وزن بیش از حد دوران بارداری

خطرات چاقی:

• افزایش فشار خون
• بیماری های قلبی
• دیابت
• سنگ های صفراوی و بیماری کیسه صفرا
• واریس
• بواسیر
• افزایش چربی خون
• نقرس
• آرتروز
• کمردرد
• تنگی نفس
• بیماریهای کبد
• سرطان کولون و رکتوم
• سرطان پروستان در مردان و سینه و تخمدان در زنان
• مشکلات ناباروری در زنان

توصیه های کاربردی جهت کاهش وزن:

·        کاهش وزن باید تدریجی و حدود نیم کیلو گرم در هفته باشد

·        از رژیم های سخت و کم کالری و خودسرانه خوداری کنید

·        همواره از یک رژیم متعادل و مناسب با شرایط جسمی( سن،جنس،فعالیت) پیروی کنید

·        مصرف چربی ها و مواد قنی را محدود کنید

·        از مواد غذایی پر فیبر استفاده کنید(میوه،سبزی و ....)

·        تحرک داشته باشید(30 دقیقه ورزش در روز)

·        پس از صرف غذا فورا سفره را ترک کنید

·        قبل از سیر شدن از غذا دست بکشید

·        از ظروف کوچک جهت غذا خوردن استفاده کنید

·        و......

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

سرطان بطور فزاينده اي عامل مهم در بارجهاني بيماريها در دهه هاي آينده خواهد بود و انتظار مي رود تعداد موارد جديد به 15 ميليون نفر در سال 2020 م افزايش يابد كه حدود 60% اين مورد جديد در كشورهاي كمتر توسعه يافته جهان ايجاد خواهند شد. درحال حاضر سرطان عامل 12% مرگ ومير در سرتاسر جهان است. سرطان دومين عامل شايع مرگ و مير در كشورهاي توسعه يافته و سومين عامل شايع مرگ و مير در كشورهاي كمتر توسعه يافته ( ازجمله ايران) است (درايران سالانه بيش از 30 هزار نفر مرگ وميردر اثر سرطانها)  

سرطان هاي شايع براساس كل جمعيت كشور:

1.     سرطان پوست    2. سرطان معده    3. سرطان پستان    4. سرطان كولوركتال    5. سرطان مثانه

 6. سرطان مري

سرطان معده در مردان – پس از سرطان پوست – در رتبه ي دوم قرار دارد و در زنان در رتبه چهارم قرار دارد. ميزان بروز اختصاصي سني ((ASR در مردان 2/15% و در زنان 9/6% مي باشد. اين ميزان درسطح جهاني براي سرطان معده: در مردان حدود 22% و در زنان حدود 3/10% مي باشد.

سرطان مثانه در مردان رتبه ي سوم با ASRحدود 5/11% دارا مي باشد، متوسط جهاني سرطان مثانه در مردان تقريبا 10% است. ( ميزان ASR براساس جمعيت جهاني محاسبه شده است )

سرطان كولوركتال در مردان در رتبه ي پنجم و در زنان در رتبه ي سوم قرار دارد.

سرطان مري در مردان در رتبه ي ششم و در زنان در رتبه ي پنجم قرار دارد، با ASR  كمي كمتر و بيشتر از 6%

در زنان: در رتبه ي اول سرطان پستان قرار دارد و پس از آن سرطان پوست قرار گرفته (  بجز در استان اردبيل كه پس از سرطانهاي معده و مري قرار دارد )

در بررسي نمودار ميزان بروز استاندارد شده ي سني و جنسي در كل سرطانهاي كشور مشاهده مي شود با افزايش سن، ميزان بروز افزايش مي يابد و حداكثر آن در سن 84 – 80 سالگي  ولي پس از سن 85 سالگي كاهش مي يابد كه اين موضوع مي تواند به علت عدم مراجعه بيماران به مراكز تشخيصي، عدم دسترسي افراد سالمند به امكانات تشخيصي و يا عدم انجام آزمايش هاي تشخيصي توسط پزشكان در اين سنين باشد.

استانهاي با بيشترين ميزان بروز سرطانها در زنان كه در منبع با رنگ قهوه اي مشخص شده اند:

1) يزد              2) گيلان                 3) اصفهان

استانهاي با بيشترين ميزان بروز سرطانها در مردان كه در منبع با رنگ قهوه اي مشخص شده اند:

 1) گيلان       2) آذربايجان غربي       3) اصفهان        4) مازندران       5) كردستان        6) يزد

•    بيشترين بروز سرطان سينه در جنس مؤنث و در دامنه ي سني: 49 – 40 سالگي مي باشد.
•      بيشترين بروز سرطان مغز در جنس مذكر و در گروه سني 54 – 50 سالگي مي باشد.
•      بيشترين بروز سرطان غده تيروئيد در جنس مؤنث و در گروه سني: 64 – 60 سالگي مي باشد.
•      حدود 56% موارد سرطان در مردان و حدود 44% موارد سرطان در زنان رخ داده است.

منبع: گزارش كشوري ثبت موارد سرطاني سال 1384 – مركز مديريت بيماري ها، معاونت غير واگير، اداره سرطان – چاپ اول: 1386

سموم شیمیایی توسط علی مرادی – حسن نظری

 تاریخچه:

تاریخ استفاده از مواد شیمیایی معدنی به منظور کنترل حشرات و جوندگان به یونان وروم باستان برمی گردد .هومر به ارزش آفت کش ها و سوزاندن گوگرد اشاره کرده و قبل از آن از کاربرد ارسنیک به عنوان آفت کش و استفاده از جوش شیرین و روغن زیتون برای محافظت از بذر اشاره کرده است. مدت کوتاهی پس از آن نیکوتین به صورت عصاره تنباکو مورد استفاده قرار گرفت و همچنین تنباکو گوگرد و آهک بطور همزمان برای مبارزه حشرات و قارچ ها استفاده شده است                          

مواد شیمیایی بکار برده شده بر علیه حشرات بنام حشره کش موسومند. استفاده از ترکیبات شیمیایی در حدود سال 1940 میلادی بر علیه حشرات بکار گرفته شد و این روش جایگزین روشهای سنتی گردید زیرا سرعت تولید و توزیع آنها بالا بود و اثرات مهمی داشت و در جنگ جهانی دوم باعث فرو کش نمودن بسیاری از بیماریهای مرتبط با ناقلین شد و بعد از آن سرعت استفاده از آنها زیاد شد که به تدریج باعث مشکلات برای  محیط زیست گردید  

معایب استفاده از سموم:

•            اثرات سوء بر روی محیط زیست

•         ایجاد مقاومت در ناقلین

•         هزینه سنگین جهت تولید سم جدید

•         تاثیر روی موجودات غیر هدف

•         ازبین بردن دشمنان طبیعی حشرات

•         از بین بردن تعادل طبیعی

محاسن استفاده از سموم:

•             داشتن اثرات آنی روی ناقلین

•         راندمان و بازده بالا از نظر زمانی

•         بازده مالی زیاد در موقعیت های خاص

طبقه بندی سموم:

•         بر اساس استعمال آفت کش

•         بر اساس نحوه اثر

•         شکل فیزیکی

•         ساختمان شیمیایی

•         بر اساس عنوان

تقسیم بندی سموم شیمیایی:

             مواد شیمیایی از نظر چگونگی تاثیر به سموم داخلی  تماسی یا خارجی و تنفسی تقسیم می شود.اغلب حشره کش ها ممکن است از دو یا سه را ه فو ق اثر نمایند و باعث مرگ حشره و یا جاندار گردد                                

چگونگی تهیه حشره کش ها:

حشره کش ها را اغلب به صورت فرآورده های مختلف تهیه می نمایند. در این فرآورده گذشته از سم اصلی مواد دیگری جهت حل کردن رقیق کردن بی بو کردن وغیر ه بکار می روداز متداول ترین فرآورده های حشره کش سم گرانوله پودر یا گرد ها پودر قابل تعلیق امولیسیون  سلوسیون وآئروسل ها  قابل ذکرند                   

اساس انتخاب هر سمی وجود بعضی خواص معین است که مهمترین آنها به قرار زیراست:

2- ترکیب مورد نظر با غلظت معمولی یا غلظت شناخته شده روی حشرات اثر قطحی داشته باشد

3- روی تعداد بیشتری از حشرات موثر واقع گردد

4- روی سنین مختلف حشرات زیان آوراثر کافی داشته باشد

5- در صورت سم پاشی با دوز معمولی در انسان و حیوانات اهلی تولید مسمومیت ننماید

6- دوام اثر ترکیب در مقابل باران و سایر عوامل جوی طولانی باشد

7- در نباتات ایجاد گیا سوزی ننمایدودر محصول طعم و بوی نامطبوع بر جای نگذارد

8- تا حد امکان روی شکار چیان و پارازیت ها و تعادل بیولوژیکی اثر نامطلوب نشان ندهد

9- در حشرات ایجاد مقاومت ننماید

10- مصرف آن باعث تشدیدعمل تولید مثل و تخم گذاری نگردد

مکانیسم اثر آفت کش ها:

برای استفاده بهینه از ترکیبات شیمیایی باید آنها را به خوبی بشناسیم باید به نحوه اثر آنها روی آفت توجه کنیم اولین فایدهای که شناخت نحوه اثر آفت کش هادارد این است که ما با شناخت فیزیولوژیکی حشرات میتوانیم از روشی استفاده کنیم که تاثیر سوء کمتری روی موجودات دیگری مثل انسان داشته باشد. می توانیم مناسبترین آفت کش و روش مبارزه را برای موجود هدف انتخاب کنیم و میتوانیم از آلودگی محیط جلوگیری کنیم و از بروز مقاومت حشرات نسبت به یک سم خاص جلوگیری کنیم و با شناخت نحوه اثر آفت کش ها میتوانیم اثرات متقابل آنها را بررسی کنیم                    

تاثیر فیزیکی آفت کش ها:

تاثیر فیزیکی آفت کش ها روی بندپایان این است روی سوراخ های تنفسی تاثیر می گذارند مثلا” در سطح آب یک ماده روغنی میریزند و مانع رسیدن اکسیژن به لارو حشرات می شوند برای مبارزه با گیا هان از یک سری پودر های بی اثر استفاده می شود برای مبارزه با لارو مالاریا از یک سری از پلی استر ها در سطح آب استفاده می کنند که باعث از بین بردن لارو و همچنین از تخم ریزی حشره در داخل آب نیز جلو گیری می کند                                 

سموم موثر بر تعادل آب:

جلد حشرات حاوی مواد مومی است که خاصیت آن مانع از اتلاف رطوبت بدن حشره می شود بعضی از سموم باعث از بین رفتن موم جلد حشرات شده و رطوبت را جذب می کند و باعث مرگ حشره می شود مثل سلیکاژل و اسید بوریک و خاک دیاتومه این خاصیت را دارند

سموم پروتوپلاسمی:             

در واقع سمومی هستند که در داخل سلول موثر هستند و وضعیت طبیعی سیتوپلاسم را بر هم می زنند و باعث انعقاد پروتئین سیتوپلاسم شده و حالت سیال سیتوپلاسم را از بین می برند مثل بعضی از اسیدها و فنل ها و بعضی فلزات سنگین .

تاثیر روی متابولیسم انرژی و آنزیم ها:

ترکیباتی مثل سموم ارسینیکی از تبدیل پیرووات به استیل کوآنزیم A جلوگیری می کنند بنابراین در استحصال انرژی از مواد غذایی سلول دچار مشکل می شود کسب انرژی در سلول یکی از راههای موثر در چرخه کربس است ادامه فعالیت زنجیره تنفسی نیازمند برخی ترکیبات است سمومی مثل ارسنیک وقارچ کش ها حاوی مس مانع این تبدیل شده و باعث توقف چرخه کربس می شوند روتنون سمی است که روی تنفس سلول تاثیر دارند. پیروفاژیت که یک کنه کش است روی آنزیم ها تاثیر گذاشته و مانع ایجاد ATP    می شود سموم جیوه ای روی آنزیم های دارای باند سولفیدریل تاثیر گذاشته و با آن باند شده و آنزیم را غیر فعال می کنند

نکاتی که استفاده کننده و مسئولین بهداشتی در انتخاب سم بایستی توجه کنند:

•         فرمول شیمایی

•         LD50

•         فرمولاسیون

•         چگونگی تاثیر

•         خاصیت ابقایی سم

•         علائم مسمومیت

•         مصرف سم برای چه محیطی است

•         مقدار مورد نیاز

•         برآورد هزینه

اصولی که هنگام استفاده از سم بایستی رعایت کنیم:

•        توجه به سمیت آفت کش

•         میزان ابقا سم

•         عوامل بیولوژیک در طبیعت

•         سازگاری با محیط

•         تاثیر نداشتن روی پوشش گیاهی

•         غلظت سم

•         روی تمام مراحل زندگی آفت تاثیر داشته باشد

طبقه بندی سموم بر مبنای ساختمان شیمیایی:

-  حشره کش های آلی کلره

-  حشره کش های آلی فسفره

-    حشره کش های آلی کاربامات

-    حشره کش های آلی گیاهی

-     حشره کش های معدنی

-    حشره کش های گوگرد دار

-     سموم تدخینی

بیو گاز:

عبارت است از مجموعه گازهای تولید شده از تجزیه مواد زاید تحت شرایط بی هوازی که عمدتا از متان تشکیل شده است. به طور کلی بیو گاز در اثر تخمیر بی هوازی مواد آلی بدست می آید

   در چین MARSHGAS ودرهند به    GOBARGAS  معروف است

مدل های گوناگونی در سطح دنیا موجود است اما 2 مدل فوق شهرت بیشتری دارند

حدود 55%تا65% گاز تولیدی متان است در بعضی رفرنس ها 60%-65% عنوان شده است

  حدود35%-45% گاز تولیدی را تشکیل می دهد در بعضی رفرنس ها 30%-35% عنوان شده استCO2

درصد ناچیزی هم شامل ازت ،هیدروژن،اکسیژن و هیدروژن سولفوره می باشد.(H2S)حدود یک درصد

تولید بیو گاز در سه مرحله انجام میشود

1-      آماده سازی(شامل دریافت، دسته بندی، جداسازی، خرد کردن)

2-      افزایش رطوبت و مواد غذایی، اختلاط

3-      انجام تجزیه، حصول کود و جداسازی گاز

مزایای بیو گاز:

منبع انرژی و سوخت است

حفظ درخت ها و جنگل هاست

تولید کود مناسب

صرفه جویی در مصرف دیگر انرژی هاست

با محیط زیست سازگار است

تخم علف های هرز در کود بر اثر تخمیر از بین میروند

مواد تخمیر شده در مخزن از ازت و فسفر غنی است

هر 1000 فوت مکعب بیوگاز معادل 600 فوت مکعب گاز طبیعی انرژی دارد

با وجود اینکه تنها 60 درصد از مواد آلی قابل اشتعال در اثر تخمیر تبدیل به گاز میشود این گاز بازدهی معادل 60 درصد انرژی اولیه است در حالیکه فضولات جامد تنها 11 درصد بازده حرارتی دارند.

به طور متوسط از هر متر مکعب حجم مفید مخزن هضم کننده در حدود 150 لیتر بیوگاز تولید میشود.

بیوگاز قدری سبک تر از هواست دمای احتراق آن 700 درجه سانتیگراد و دمای شعله آن 870 درجه سانتیگراد است

اگر زمان تخمیر مواد کوتاهتر شود مقدار گاز متان تا 50 درصد کاهش می یابد.

اگر میزان گاز متان بیو گاز تا 50 درصد کاهش یابد آن گاز قابل احتراق نخواهد بود. لذا گاز تشکیل شده در یک واحد تازه تاسیس  یا تازه پر شده در 3-5 روز اول باید بدون استفاده در محیط رها گردد.

10 درجه کاهش دما در دستگاه بیو گاز قطع تولید گاز را به علت توقف فعلیت باکتری ها به همراه دارد

اغلب دستگاههای بیو گاز در محدوده دمایی مزوفیل ها کار می کنند. مزوفیل ها در دمای حدود 35 درجه سانتیگراد فعالند

یاد آور می شوم که در حال حاضر از مخازن فایبر گلاس استفاده میشود این مخازن کاملا آماده اند و تمام جوانب تولید گاز در آن رعایت شده است. روی این مخازن عایق بندی مناسب با توجه به شرایط محیط و فصول سال  انجام شده است . در بعضی کشورها مخازن بصورت رایگان توزیع میشود. باور کنید اصلا کار سختی نیست فقط باید جهت تامین اعتبار و جا انداختن این موضوع از طرف اساتید عملگرا (نه فقط جهت طرح درس یا طرح سوال)پیگیری شود. کاری که یک کشاورز چینی یا هندی انجام میدهد چرا نباید اساتید ما انجام دهند. شاید یکی از علت ها داشتن نفت و گاز باشد

به نظر بنده در شرایط اضطرار  و بحران یک ایده بسیار عالی است . راستش شاید ساخت تاسیسات آن در زیر زمین مشکل باشد ولی نوع فایبر گلاس آن راحت است .

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط مرکز بهداشت اسلام آباد غرب

بر اساس پژوهش های بعمل آمده اکثر معتادان مواد مخدر سیگار مصرف میکنند

اکثر معتادان اعتیاد را از سیگار شروع کرده اند

سیگار یکی از بارزترین علل مرگ ومیر ناشی از سرطان،بیماری های عفونی، و سکته در جهان است.

در دود سیگار متجاوز از 4000 ماده سمی وجود دارد

از هر 1000 نفر که به علت سرطان ریه میمیرند 900 نفر آنها سیگاری میباشد

مصرف هر نخ سیگار 5-5/5 دقیقه از عمر انسان می کاهد

نور نیکوتین( حاصله از تجزیه نیکوتین)توتون میتواند دیابت،سرطان و آلزایمر ایجاد میکند 

 مواد حاصل از استعمال سیگار

مهمترین بخش ذره سیگار

قطران: خطرناک ترین ماده شیمیایی سیگار است در حالی که مردم برای آثار نیکوتین بر مغز سیگار می کشند و اساسا به علت اثرات قطران میمیرند.

نیکوتین: ماده موثر و اصلی دود سیگار است. که خواص اعتیاد زایی و تاثیر بر سیستم قلبی عروقی و سیستم عصبی و ... دارد

استعمال دخانیات سالانه موجب مرگ 5 میلیون نفر در جهان میشود

استعمال دخانیات سالانه موجب مرگ 50هزار نفر در کشور ما میشود

هزینه سالیانه استعمال دخانیات در کشور که به صورت دود هدر میرود بالغ بر 1000 میلیارد تومان  میباشد ؟

مخارج بیماریهای ناشی از مصرف مواد دخانی در حدود 2000 تا 3000 میلیارد تومان تخمین زده شده است؟

بیماریهای مرتبط با مصرف دخانیات:

بیماریهای قلبی و عروقی

سرطان ها

سرطان معده

سرطان خون

سرطان حفره دهان

سرطان شکم

سرطان مثانه

سرطان کلیه

سرطان ریه

سرطان مری

بیماریهای بدخیم تنفسی

حملات مغزی

بیماریهای روان شناختی

بیماریهای پوستی

زایمان زود رس

سقط جنین

مختصری از نیکوتین:

نیکوتین ، یک ماده اعتیاد آور است

نیکوتین تمام معیارهای مشخص کننده یک ماده اعتیاد آور را دارا میباشد

نیکوتین آثار کوتاه مدت لذت بخش و فعال کننده روان دارد .

با وجود اینکه فرد به زیان آور بودن نیکوتین واقف است ، ازآن استفاده می کند

پس از شروع ، در مدت کمی با استفاده از آن ، نسبت به هردو اثر لذت بخش و ناخوشایند نیکوتین ، سازگاری )tolerance     حاصل میشود      (

با افزایش مقدار مصرف نیکوتین بر سازگاری غلبه میشود.

با توقف مصرف نیکوتین نشانه های ترک ظاهر میشود.

بیشترین اثر اعتیاد آور سیگار از طریق استنشاق دود آن است که ظرف مدت 19-10 ثانیه بعد از پک زدن، از طریق جریان خون به مغز می رسد.

•         حداکثر غلظت خونی نیکوتین بعد از کشیدن یک نخ سیگار 50-30 ng/ml     است و نیمه عمر حذف آن 3-2 ساعت است.

•         نیکوتین محرک آزاد شدن انتقال دهنده های عصبی مانند نوراپی نفرین و دوپامین در مغز است و با عث افزایش سطح دوپامین در برخی نواحی از مغز میشود که موجب تقویت تاثیر آمفتامین ،کوکایین و مشتقات تریاک میشود. دوپامین نقشی کلیدی در شکل گیری اعتیاد دارد.

انفیه و توتون جویدنی(تنباکوی بدون دود)

•         خطر مرگ و میر ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی در استفاده کنندگان انفیه جویدنی 1،4 برابر افرادی است که از آن استفاده نمی کنند.

•         استفاده کنندگان انفیه و توتون جویدنی دچار وابستگی به نیکوتین میشوند

•         خطر سرطان گونه و لثه در مصرف کنندگان تنباکوی جویدنی 5 برابر سایر افراد است

قلیان:

•         میزان مواجهه و استنشاق دود توسط هر فردمصرف کننده

قلیان در هر بار مصرف معادل 100 نخ سیگار میباشد

استنشاق دود تنباکو از محیط:

•         استنشاق تحمیلی از افراد دیگر است

•         دود تنباکوی محیطی (جریان جانبی) به مراتب سمی تر از دود استنشاقیتوسط خود فرد است

•         سالانه 35000 تا 40000 مرگ ناشی از سکته قلبی مربوط به جریان جانبی است

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط مرکز بهداشت اسلام آباد غرب

این عید باستانی را به همه هموطنان عزیزم در سراسر این کره خاکی تبریک میگویم امیدوارم در هرجا که هستند سربلندو سعادتمند باشند

ایام به کامتان باشد

این شعر فریدون مشیری تقدیمتان باد

بوي باران بوي سبزه بوي خاك
شاخه هاي شسته باران خورده پاك
آسمان آبي و ابر سپيد
برگهاي سبز بيد
عطر نرگس رقص باد
نغمه شوق پرستو هاي شاد
خلوت گرم كبوترهاي مست
نرم نرمك مي رسد اينك بهار
خوش به حال روزگار
خوش به حال چشمه ها و دشت ها
خوش به حال دانه ها و سبزه ها
خوش به حال غنچه هاي نيمه باز
خوش به حال دختر ميخك كه مي خندد به ناز
خوش به حال جام لبريز از شراب
خوش به حال آفتاب
اي دل من گرچه در اين روزگار
جامه رنگين نمي پوشي به كام
باده رنگين نمي نوشي ز جام
نقل و سبزه در ميان سفره نيست
جامت از ان مي كه مي بايد تهي است
اي دريغ از تو اگر چون گل نرقصي با نسيم
اي دريغ از من اگر مستم نسازد آفتاب
اي دريغ از ما اگر كامي نگيريم از بهار
گر نكوبي شيشه غم را به سنگ
هفت رنگش ميشود هفتاد رنگ.
شعر فريدون مشيري

اتو کلاو کردن زباله های بیمارستانی  توسط علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

•   این دستگاه با استفاده از پارامترهای دما،بخار،فشار وزمان عمل میکند. میکروب ها در مجاورت حرارت مرطوب آب را جذب میکنند. و پروتیین آنها منعقد شده و نابود میگردند.اولین اتوکلاو تحت فشار با ترمومتر در سال 1933 ساخته شد.

•   ابتدا هوای داخل محفظه اصلی تخلیه تا بخار جایگزین شودزیرا اگر هوای داخل دستگاه تخلیه نشودبه علت اختلاف وزن مخصوص هوا و بخار درجه حرارت مطلوب دست نمی دهد

•   یکی از روشهای کاهش میزان خطرزایی پسماندهای بیمارستانی اتوکلاو میباشد. بررسی های انجام شده از طرف WHOموید آن است که روش اتوکلاو(سترون سازی با بخار) تنها بر روی خاصیت عفونت زایی اینگونه پسماندها اثر داشته و سایر خواص پسماند های ویژه در محدوه تاثیر این روش قرار نمی گیرد. بنابراین استفاده از اتوکلاو باعث کاهش خطرزایی پسماندهای بیمارستانی گردیده ولی ماهیتا میزان خطرزایی بالقوه ناشی از اینگونه پسماندها را از بین نمیبرد

محدودیت اتوکلاو

•   طبق توصیه های سازمان جهانی بهداشت استفاده از این تجهیزات جهت تصفیه پسماندهای حاصل از داروهای ضد سرطان Anti-Cancer Chemotherapyو داروهای تاریخ مصرف گذشته و پسماندهای شیمیایی مناسب نیست

•       گاز متصاعد شده از این دستگاهها خطرناک است

•       در این روش سیمای ظاهری زباله تغییری نمیکند

•       وزن زباله در این روش کاهش پیدا نمیکند

•       بر روی کاهش حجم تاثیر چندانی ندارد

•   زباله ها باید درون کیسه های ضخیم و مقاوم در برابر گرما که قابلیت نفوذ پذیری داشته باشد قرار گیرد که هزینه بر است

•       وقتی شیرابه در کف دستگاه قرار میگیرد بخار به سختی به آن میرسد

•       در دمای 138 درجه سانتیگراد و فشار 8/3 بار بی خطر سازی انجام میشود

•   بخاطر جلوگیری از گیر کردن فلزات در لابلای منسوجات و نرسیدن بخار به آن باید جدا سازی انجام شود

•       دستگاه فاقد خرد کن است

•       به علت عدم بهمزنی جهت نفوذ بخار به داخل زباله باید هوا وکیوم شود

•       هوای وکیوم شده باید به طریق مناسب بیخطر شود

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

تلنگري بر مبحث كيفيت زندگي

اهداف آموزشي:

1.     فراگيران، پس از مطالعه ي اين مقاله بتوانند خلاصه اي از تاريخچه ي كيفيت زندگي بيان نمايند.

2.     فراگيران، پس از مطالعه ي اين مقاله بتوانند سه ويژگي مهم مفهوم کیفیت زندگی را نام ببرند.

3.    فراگيران، پس از مطالعه ي اين مقاله بتوانند مفهوم كيفيت زندگي ازنظر سازمان جهاني بهداشت را تعريف كنند.

4.   فراگيران، پس از مطالعه ي اين مقاله بتوانند دلايلي كه باعث شدند، مفهوم كيفيت زندگي مورد توجه قرار گيرد، را توضيح دهند.

5.   فراگيران، پس از مطالعه ي اين مقاله بتوانند سه شاخص مهم كه در بيان كيفيت زندگي كاربرد دارند را ذكر نمايند.

مفهوم کیفیت زندگی به دوران ارسطو در 385 سال قبل از میلاد مسیح باز می گردد، درآن دوران ارسطــــو « زندگی خوب» یـــــا « خوب انجام دادن کارها» را به معنی شاد بودن در نظر گرفته است، لیکن در عین حال به تفاوت مفهوم شادی در افراد مختلف پرداخته است و ذکر نموده است سلامتی که باعث شادی در یک فرد بیمارمی شود با ثروت که فرد فقیری را شاد می کند یکسان نمی باشند و به طور مشخص بیان نموده است که شادی نه تنها برای افراد مختلف معانی متفاوتی دارد بلکه برای یک فرد نیز در شرایط متفاوت معنی یکسانی نخواهد داشت.

کیفیت زندگی مفهوم وسیعی است که همه ابعاد زندگی از جمله سلامت را در بر می گیرد.

از نظر بیشتر متخصصان، كيفيت زندگي يكي از آيتم هاي مورد توجه در ”شاخص توسعه ي انساني H.D.I“ است كه شامل ابعاد مختلف فیزیکی، فیزیولوژیکی ، اجتماعی، جسمی و معنوی می باشد.

برخي از متخصصان معتقدند کیفیت زندگی مفهومي چند بعدی، ذهني و پويا مي باشد و در برگیرنده حقایق مثبت و منفی زندگی است.ازطرفی عده ای ديگر، آن را یک مفهوم فــــردی قلمداد می نمایند.

سازمان جهانی بهداشت تعریف جامعی از کیفیت زندگی ارائه داده است :

     درک فرد از وضعیت کنونی اش با توجه به فرهنگ و نظام ارزشی که در آن زندگـی می کند و ارتباط این     

دریافت ها با اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویت های مورد نظر فرد.

  دلايلي كه باعث شدند، مفهوم كيفيت زندگي مورد توجه قرار گيرد:

1.  سازمان جهانی بهداشت تعریفی از سلامت منتشر کرد که شامل سلامت جسمی، روانی و اجتماعی بود. این امر منجر به بحث گسترده ای در مورد سلامت و چگونگی اندازه گیری آن شد.

2.   وجود نابرابری های گسترده اجتماعی در جوامع غربی و سایر کشورها به دنبال پیامدهای جنگ جهانی و پیشرفت در زمینه علوم انسانی و علوم تجربی که موجب افزایش فعالیت های اجتماعی و در نتیجه ابتکارات سیاسی گردید.

     سه شاخص مهم نمايانگر كيفيت زندگي:

A.     ( Healthy Adjusted Life Expectancy = ( HALE index

        كه شاخص كيفيت زندگي تطبيق يافته با سلامتي مي باشد.

B.   SULLIVAN index    

          كه شاخص كيفيت زندگي بدون ناتواني مي باشد.

C.   Disability Adjusted Life Years = ( DALY index )

     كه شاخص سال هاي زندگي تطبيق يافته با ناتواني مي باشد. به عبارت ديگر، سال هاي از دست رفته         

    در اثر مرگهاي زودرس به اضافه سالهايي از زندگي كه توام با نوعي معلوليت با شدت و مدت معين      

    بوده است را بيان مي نمايد.

مهران رستمی/علی مرادی کارشناسان بهداشتی مرکز بهداشت اسلام آباد غرب

هپاتیتE/توسط علی مرادی کارشناس بهداشت محیط

•    این بیماری تا سال 1980 از دسته بیماریهای ناشناخته انسانی بودعامل ایجاد این هپاتیت ویروس تک رشته ای RNA دار میباشد

•    هر چند که انسان میزبان اصلی این ویروس میباشد اما آنتی بادی هپاتیت Eدر نخستینیان (پریماتها )

•        طریقه انتقال ویروس هپاتیتE

•        منشا اصلی انتقال آب وغذای آلوده میباشد

•    مصرف آب آلوده به مدفوع که معمولادرهمه گیری های این بیماری دیده میشود و مصرف غذاهایی مثل میگو- صدف و خرچنگ خام منبع انتشار بیماری در مناطق اندمیک میباشد

•    احتمال انتقال و انتشار بیماری از طریق حیواناتی مثل پریماتها – خوک – گاو – گوسفند – اردک و جوندگان آلوده هم وجود دارد

•    عوامل خطرزا برای عفونت هپاتیتEدرمناطق وسیعی در دنیا به فقر بهداشتی بر میگردد تصور میشود انتقال فرد به فرد غیر شایع باشد شواهدی از انتقال جنسی و یا تزریق خون آلوده وجود ندارد

•        گسترش بیماری:

•    بیشترین گسترش بیماری در مرکز و جنوب شرق آسیا گزارش شده است در آفریقای شمالی و شرقی و مکزیک شایع است ولی موارد تک گیر آن از سایر نقاط نیز گزارش شده است

•    نتایج بررسی های سرولژیک نشان میدهد این بیماری در سراسر دنیا وجود دارد ولی در بعضی موارد بدون علامت بوده یا سیر بیماری خفیف است در واقع پاتوژنیزیته پایینی دارد

•        اولین اپیدمی هیاتیت Eدر ایران در سال 1369-1370 در کرمانشاه  اتفاق افتاد

•    نتیجه بررسی بعمل آمده توسط آقای دکتر حسین حاتمی و همکاران ( در مرکز آموزشی درمانی سینای کرمانشاه)قابل تامل است

•    بر اساس این تحقیق در طی سالهای 1373-1367 در بین زنان حامله مبتلا به بیماریهای عفونی بستری در بخش عفونی سینای کرمانشاه که تعداد آنها به 323 نفر بالغ می شد هر چند بروسلوز شایع ترین عامل سقط و زایمان زود رس بوده است (36.5%بیماران) ولی هیچ بیماری به اندازه هپاتیت Eمنجر به مرگ زنان نشده است 21 زن جوان فوت نمودند که 19 نفر آنها (95%) مبتلایان به هپاتیت Eبودند(62%موارد در 3ماهه سوم بارداری بستری شده بودند)

علائم:

زردی پوست و صلبیه

ادرار تیره و مدفوع بیرنگ

بی اشتهایی بزرگی و حساسیت کبد (هپاتومگالی)

درد و حساسیت شکم

تهوع – استفراغ- تب

بطور کلی هپاتیت Eیک بیماری خود محدود شونده است . علاوه بر آن دفع دراز مدت ویروس ازطریق مدفوع و ایجاد عفونت حاد معمول نمیباشد در مجموع میزان مرگ در بیماران 5/.%تا 4%میباشد

•    در مواردی شکل ناگهانی و شدید هپاتیت بروز نموده و باعث تحلیل و از بین رفتن سلولهای کبد و مرگ میشود . این نوع بیماری تحت عنوان هپاتیت فولمینانت نامیده میشودو اغلب در زمان حاملگی اتفاق می افتد میزان مرگ  مادرباردار در ثلث سوم بارداری در اثر این بیماری 20%است

•        دوره کمون بیماری بعد از تماس بین 3تا8 هفته است

•    بروز علائم هپاتیت Eدر فاصله سنی 15-40 سالگی شایع است . با آنکه هپاتیت Eدر کودکان شایع تر است اما در اکثر موارد بدون علامت بوده یا بیماری بسیار خفیف است و علائمی از زردی نیز وجود نداردبه همین دلیل ممکن است بیماری تشخیص داده نشود

•    در حال حضار واکسنی علیه هپاتیت Eوجود ندارد اما بررسهای در حال پیشرفتی انجام شده است

•        پیشگیری:

-        تقریبا تمام موارد هپاتیت Eاز راه مدفوع و به طریقه خوراکی انتقال مییابد

-        بهداشت فردی (بعد از توالت – قبل از خوردن)

-        کنترل کیفی آب و رعایت استاندارد آب مصرفی به صورت شبانه روزی

-        اجتناب از مصرف آب و یخی که به بهداشت آن اطمینانی نیست

-        عدم مصرف صدف – میگو و خرچنگ خام

-        عدم مصرف سبزی خام و آلوده و رعایت دستورالعمل سالم سازی میوه و سبزی

-        نظارت شدید بر عرضه سالاد در اماکن مسیر راهی

•        دستورالعمل هایی برای جلوگیری از اپیدمی هپاتیت E

-        تشخیص منبع عفونت

-        مشخص نمودن جمعیت های در معرض خطر

-        کاهش منابع شایع عفونت

-        بهبود شرایط بهداشتی و جلوگیری از آلودگی آب و غذا

-        کلر زنی مخازن و منابع آب و نظارت مستمر بر کلرزنی

-        نظارت بر تهیه و توزیع یخ 

-        بهسازی نمودن مستراح ها و دفع صحیح مدفوع  و فاضلاب

علی مرادی کارشناس بهداشت محیط  مرکز بهداشت اسلام آباد غرب